Skip to main content

ဗြူရိုကရေစီက သင့်ကို ဘာကြောင့်မေတ္တာမရှိသလဲ

စာရေးသူတို့ လူသားတွေဆိုတာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ ဂရုဏာနဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှုတွေကို လိုအပ်ကြတဲ့သူတွေပါ။ ဒါတွေက လူမှုဘဝကို အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ ဖန်တီးပေးတဲ့ အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ လူတွေ မှီခိုအားထားနေရတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားဖြစ်တဲ့ ဗြူရိုကရေစီစနစ် (Bureaucracy) ကိုတော့ ဒီလိုအရာတွေ သွားတောင်းဆိုလို့ မရဘူး။ ဒီယန္တရားကြီးက လူတွေအပေါ် မေတ္တာမထားနိုင်ဘူး။ သူက ပုံစံတွေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကဏ္ဍတွေအတိုင်းပဲ အလုပ်လုပ်တာကို တွေ့ရတယ်။
 
ဗြူရိုကရေစီစနစ်ရဲ့ သဘာဝကိုက စိတ်ခံစားမှု ကင်းမဲ့တယ်။ သူ့ရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်က ညီညွတ်မှု (Uniformity)၊ ထိရောက်မှု (Efficiency) နဲ့ ကြားနေမှု (Neutrality) ရှိစေဖို့ပဲ ဖြစ်တယ်။ လူတဦးချင်းရဲ့ ထူးခြားတဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ စိတ်ခံစားမှု အတက်အကျ၊ ဒါမှမဟုတ် တကိုယ်ရေ ဂုဏ်သိက္ခာကို ဗြူရိုကရေစီစနစ်က စိစစ်ခွဲခြားမပေးနိုင်ဘူး။ သူတို့ မြင်တာက သင့်နာမည်မဟုတ်ဘဲ သင့်ရဲ့ မှတ်ပုံတင်နံပါတ်၊ သင့်ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအဆင့်၊ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခြေအနေ (Category) တခုသာ ဖြစ်တယ်။ စည်းမျဉ်းတခုက လူတဦးအတွက် ဘယ်လောက်တရားမျှတမှု မရှိဘူး၊ ဘယ်လောက်အန္တရာယ်ရှိတယ်ဆိုတာ သိပေမဲ့လည်း စနစ်က ဆက်ပြီး လည်ပတ်နေရတယ်။ အကြောင်းကတော့ စနစ်အတွက် စည်းမျဉ်းကို လိုက်နာဖို့က ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ နာကျင်မှုကို နားလည်ပေးဖို့ထက် ပိုအရေးကြီးလို့ပဲ။
 
ဒီလို စိတ်ကူးယဉ်ဆန်တဲ့ "ကြားနေမှု" ဒါမှမဟုတ် "ဘက်မလိုက်မှု" ဟာ တခါတလေကျရင် ကြမ်းတမ်းတဲ့အရာ ဖြစ်လာတတ်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လူသားတွေကို အုပ်ချုပ်ရေးအချက်အလက် (Administrative Data) အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်တဲ့အခါ လူသားဆန်တဲ့ ဆက်ဆံရေး ပျောက်ဆုံးသွားလို့ပဲ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ကြီးမားတဲ့ ယန္တရားကြီးထဲမှာ စာရေးသူတို့ဟာ ကိန်းဂဏန်းတွေ ဒါမှမဟုတ် ဖြည့်စွက်ရမယ့် ပုံစံတွေ ဖြစ်လာတယ်။ အစိုးရဌာန တခုခုမှာ သွားရောက်ပြီး စာရေးသူတို့ လိုအပ်နေတဲ့ ဂရုဏာ ဒါမှမဟုတ် နားလည်မှုကို တောင်းဆိုတဲ့အခါ၊ အဲဒီဌာနက တာဝန်ရှိသူက "စည်းမျဉ်းက ဒီလိုပါပဲ" လို့ ဖြေတာကိုပဲ ကြားရတတ်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဗြူရိုကရေစီက သူ့ရဲ့ အချစ်မဲ့ခြင်းကို ထင်ရှားစွာ ပြသလိုက်တာပဲ။ စိတ်ဝိညာဉ်မရှိတဲ့ စနစ်တခုက စိတ်ဝိညာဉ်ရှိတဲ့ လူသားတွေကို ဘယ်တော့မှ နားလည်နိုင်စွမ်း မရှိဘူး။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံကိစ္စတွေမှာ လူသားဆန်မှု မပျောက်ဆုံးအောင် ဗြူရိုကရေစီကို စာရေးသူတို့ ထိန်းချုပ်ပြီး လူသားလိုအပ်ချက်တွေကို ဦးစားပေးနိုင်တဲ့ စနစ်တွေကို ဖန်တီးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ဆိုရလိမ့်မယ်။

Comments

Popular posts from this blog

ဖက်ဒရယ်သည် စကားဝိုင်းတခု၊ အိမ်တခု

အိမ်တအိမ်ကို စိတ်ကူးပုံဖော်ကြည့်ပါ။ ဒီအိမ်ကြီးထဲက အခန်းတွေဟာ တခုနဲ့တခု မတူညီကြဘူး။ အခန်းတခန်းမှာ ကလေးပုံပြင်တွေ ကပ်ထားပြီး၊ နောက်တခန်းမှာတော့ သီချင်းသံတွေ ကြားနေရတယ်။ တချို့အခန်းတွေက နံ့သာပေါင်းမီးထွန်းပြီး ဘုရားဝတ်ပြုချိန်မှာ၊ တခြားအခန်းတွေကတော့ ထမင်းလက်ဆုံစားနေကြတယ်။ ဒီအခန်းတွေထဲ နေထိုင်ကြသူတွေဟာ မိသားစုဝင်တွေ ဖြစ်ကြပေမဲ့၊ တပုံစံတည်း တူညီနေသူတွေ မဟုတ်ကြဘူး။ သူတို့ အမြဲတမ်း သဘောထားချင်း တိုက်ဆိုင်နေတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ တခါတရံ ရန်ဖြစ်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့အားလုံး သဘောတူထားတဲ့ အချက်တချက်တော့ ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ "ဒီအိမ်ဟာ သူတို့ထဲက တဦးတယောက်တည်း ပိုင်ဆိုင်တာမဟုတ်ဘဲ၊ အားလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့အိမ် ဖြစ်ရမယ်" ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။   ဒါဟာ ဖက်ဒရယ်စနစ်ရဲ့ အနှစ်သာရ၊ ဒါမှမဟုတ် ဖက်ဒရယ်ရဲ့ ဝိညာဉ်ပဲ ဖြစ်တယ်။ အနည်းဆုံးတော့ ဒီလိုပဲ ဖြစ်သင့်တယ်။   ဒါပေမဲ့ ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြန်စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ ဖက်ဒရယ်စနစ်ဆိုတာ ဘာလဲ။ (ကျောင်းသုံးစာအုပ်ထဲက အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ အသက်ဝင်လှုပ်ရှားနေတဲ့ နိုင်ငံရေးအယူအဆတခုအနေနဲ့ မေးချင်တာပါ)။   ဖက်ဒရယ်စနစ်ဆိုတာ မြေပုံမဟုတ်ဘူး၊ စကားဝိုင်းတခုသာ ဖြစ်တယ်။   မြန...

မဲပုံးထဲက ကိုလိုနီမှန်ကူကွက်

မျက်မှောက်ခေတ် နိုင်ငံရေးစကားဝိုင်းများတွင် ရွေးကောက်ပွဲများကို တရားဝင်အစိုးရတရပ် ဖြစ်တည်လာရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ချက်တခုအဖြစ်၊ ပြည်သူ့အချုပ်အခြာအာဏာကို ဖော်ထုတ်ပြသသည့် "သဘာဝကျသော" “အမြင့်ဆုံးယန္တရားတခုအဖြစ် မကြာခဏ ပုံဖော်လေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် ကိုလိုနီခေတ်လွန် လွတ်မြောက်ရေးရှုထောင့်မှ ဝေဖန်ဆန်းစစ်ကြည့်လျှင် မြန်မာနိုင်ငံက အမွေဆက်ခံခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲပုံစံသည် အရောင်မပါသည့်အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတခုနှင့် များစွာ ကွာခြားနေသည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ အမှန်စင်စစ် ထိုရွေးကောက်ပွဲပုံစံသည် ကိုလိုနီခေတ် တရားဝင်ကုန်ဆုံးသွားပြီးနောက်တွင်ပင် ဆက်လက်ရှင်သန်နေသော "ကိုလိုနီအာဏာတည်ဆောက်ပုံ" ၏ ထင်ရှားသည့် သက်သေသာဓကတခုပင် ဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ပွဲယန္တရား၏ သမိုင်းအမြစ်များကို မေးခွန်းမထုတ်ဘဲ "ရွေးကောက်ပွဲများက ဒီမိုကရေစီကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ပေးသည်" ဟု အခိုင်အမာဆိုခြင်းသည် အာဏာကို မည်သို့ဖွဲ့စည်းပုံဖော်ထားပုံ၊ လူဦးရေကို မည်သို့အမျိုးအစားခွဲခြားပုံ၊ မည်သူတို့ကို တရားဝင်နိုင်ငံရေးသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ပုံတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် ကိုလိုနီခေတ်က စိတ်ကူးပုံဖော်မှုကို မရည်ရွယ်ဘဲ ပြန်လည်ထုတ်လုပ်...

မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ဖီမစ်နစ်ဇင်ကို ကိုလိုနီခေတ်လွန်မှန်ပြောင်းဖြင့် ပြန်လည်ရှုမြင်ခြင်း

မြန်မာနိုင်ငံ၏ နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲ တခုမျှသာ မဟုတ်တော့ပေ။ ယင်းသည် ရာစုနှစ်နှင့်ချီ၍ အမြစ်တွယ်နေသော ဖိနှိပ်မှုစနစ်တခုလုံး၏ အုတ်မြစ်ကို လှုပ်ခါလိုက်သည့် လူမှုတော်လှန်ရေးတရပ် ဖြစ်လာသည်။ ဤမီးလျှံများကြားတွင် အားအကောင်းဆုံးနှင့် အတောက်ပဆုံးသော မီးတောက်တခုမှာ အမျိုးသမီးများနှင့် လိင်စိတ်ကွဲပြားသူ (LGBTQ+) အသိုင်းအဝိုင်းက ဦးဆောင်နေသည့် တော်လှန်ထကြွမှုပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤလှုပ်ရှားမှုကို "ဖီမစ်နစ်ဇင်" (Feminism) ဟူသော အနောက်တိုင်းမှ တင်သွင်းလာသည့် ဘောင်တခုတည်းဖြင့် ကြည့်ရှုခြင်းသည် ယင်း၏ နက်ရှိုင်းမှုနှင့် အစွန်းရောက်သဘောကို လျှော့ချရာရောက်ပေမည်။ စစ်မှန်သော နားလည်မှုရရှိရန်၊ စာရေးသူတို့သည် ဤလှုပ်ရှားမှုကို ကိုလိုနီခေတ်လွန်မှန်ပြောင်း (a decolonial lens) ဖြင့် ပြန်လည်ရှုမြင်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤသို့ရှုမြင်မှသာ ယခုဖြစ်ပွားနေသည်မှာ နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်းလာသော "Feminism" ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ အသည်းအသန်ကြိုးစားရန် လိုနေခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် အသစ်စက်စက်၊ ပိုမိုပြည့်စုံပြီး အားကောင်းသော လွတ်မြောက်ရေးဒဿနတခုကို "မွေးဖွာ...