Skip to main content

Posts

တာဝန်ခံနိုင်တဲ့ပညာရှင်

5 LE - တာဝန်ခံနိုင်တဲ့ပညာရှင် | Mind Map တာဝန်ခံနိုင်တဲ့ပညာရှင် ဒီမိုကရေစီဘဝအတွင်း ပညာရပ်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်မှု၏ နေရာ Technocracy vs Accountable Expertise · 5 LE Framework နည်းစနစ်နိဿယအခြေခံအုပ်ချုပ်ရေး (Technocracy) ပညာရှင်အကြံပေးခြင်း → ပညာရှင်အခွင့်အာဏာ (Advising → Authority) အဆင့် ၁ အဖြူအမည်းရှုထောင့် (Binary Lens) နည်းစနစ်နိဿယဝါဒကို “ထိရောက်သူများ၏ အုပ်ချုပ်မှု” သို့မဟုတ် “လူသားဆန်မှုကို သတ်ဖြတ်သည့် အာဏာရှင်စနစ်” အဖြစ် အစွန်းနှစ်ဖက်မှ မြင်ခြင်း။ အစွန်းရောက်ပုံစံများ “ကျွမ်းကျင်သူတွေကိုပဲ ယုံကြည်ပါ” — ပညာရှင်မဟုတ်သူများ၏ အသိပညာကို လုံးဝပယ်ချခြင်း “အားလုံး နည်းစနစ်နိဿယချည်းပဲ” — ဒေသခံအသိပညာ၊ ရိုးရာအတွေ့အကြုံများကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်း ပညာရှင်တွေက...
Post a Comment
Read more
Recent posts

ကိုလိုနီစနစ်များအပေါ်နားလည်မှုများ

5 LE - ကိုလိုနီစနစ်အပေါ်နားလည်မှုများ | Mind Map ကိုလိုနီစနစ်အပေါ်နားလည်မှုများ အဆင့် ၅ သွယ် ဆွေးနွေးချက်များ — အင်ပါယာ၊ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်း Colonialism as Structure · Process · Unfinished Business ကိုလိုနီစနစ် အလံပြောင်းလိုက်ရုံနဲ့ မပြီးဆုံး — အာဏာဖွဲ့စည်းပုံ၊ အသိပညာ၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် တို့အတွက် ဆက်လက်ရုန်းကန်မှု မှန်ဘီလူး ၁ အဖြူအမည်းရှုထောင့် (Binary Lens) ကိုလိုနီပြုသူနှင့် ပြုခံရသူ — ရန်သူကို ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ခြင်း။ (Fanon, Memmi, Césaire) အားသာချက်နှင့် ကန့်သတ်ချက် အားသာချက် — စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရန် အားကောင်း၊ ကိုယ်ကျင့်တရားရှင်းလင်း အားနည်းချက် — ကိုလိုနီပြုခံရသူများကြား မညီမျှမှုကို ဖုံးကွယ် (ဥပမာ — အမ္ဘေဒကာ၏ ဒလစ်အတွေ့အကြုံ) ...
Post a Comment
Read more

ညီညွတ်ရေးဟူသည်

5 LE - ညီညွတ်ရေးဟူသည် | Mind Map ညီညွတ်ရေးဟူသည် အဆင့် ၅ သွယ် ဆွေးနွေးချက်များ — ညီညွတ်ရေးဒီဇိုင်းအခြေခံအမြင်များ Solidarity as Social Technology · Design Failures vs Moral Failures ညီညွတ်ရေး (Solidarity) ကိုယ်ကျင့်တရားသက်သက် မဟုတ် — လူမှုနည်းပညာ၊ အရင်းအမြစ်စနစ်၊ မဟာဗျူဟာယဉ်ကျေးမှု အဆင့် ၁ သစ္စာစောင့်သိမှု (Binary / Moral Loyalty) ငါတို့နှင့် သူတို့ — အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် လိုအပ်သော်လည်း ထာဝရသုံးလျှင် အန္တရာယ်ရှိ။ ထောင်ချောက် / ထိခိုက်မှု သဘောထားကွဲလွဲခြင်း = သစ္စာဖောက်ခြင်း တိတ်ဆိတ်နေခြင်း = အပြစ်တစ်ခု ဖြစ်လာခြင်း ပြင်ပရန်သူကို တိုက်ဖို့သုံးသည့် လက်နက်များ အတွင်းဘက်သို့ လှည့်လာခြင်း ညီညွတ်ရေးက "ကိုယ်ကျင့်တရားစောင့်ကြည့်ရေး...
Post a Comment
Read more

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဟူသည်

5 LE - ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဟူသည် | Mind Map ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဟူသည် အဆင့် ၅ သွယ် ဆွေးနွေးချက်များ — စာရွက်ပေါ်က နိုင်ငံတော်မှ မျိုးဆက်တို့စုပေါင်းညှိနှိုင်းမှုကျင့်စဉ်အထိ Constitution as Relationship · Design over Morality ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ စာရွက်တစ်ရွက်မဟုတ် — အာဏာ၊ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အနာဂတ်ကို ပုံဖော်သည့် ဆက်ဆံရေး အဆင့် ၁ စာရွက်ပေါ်က နိုင်ငံတော် (Moral Essence / Sacred Text) ဖွဲ့စည်းပုံကို မြင့်မြတ်သော အနှစ်သာရ၊ နိုင်ငံ၏ ဝိညာဉ်အဖြစ် ရှုမြင်ခြင်း။ ထောင်ချောက်များ “စာရွက်ကောင်းရင် တိုင်းပြည်ကောင်းမယ်” (technocratic/romantic belief) မူလဇာစ်မြစ်ကို ကိုးကွယ်ခြင်း — ၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်းပုံကို မြင့်မြတ်သည်ဟု ယူဆခြင်း “ငါတို့ပြည်သူ” ဆိုသည်မှာ တစ်သားတည်းသ...
Post a Comment
Read more

ရွေးကောက်ပွဲများဟူသည်

5 LE - ရွေးကောက်ပွဲများဟူသည် | Mind Map ရွေးကောက်ပွဲများဟူသည် အဆင့် ၅ သွယ် ဆွေးနွေးချက်များ — ဘာလို့ ဘယ်လို ရွေးရခြင်း၏ အခြေခံအမြင်များ Elections as Social Technology · Accountability over Ritual ရွေးကောက်ပွဲ မှော်ဝင်အစီအမံ မဟုတ်၊ ကျိန်စာလည်း မဟုတ် — အုပ်ချုပ်ရေး လက်နက် သို့မဟုတ် တာဝန်ခံမှုအတွက် ကိရိယာ အဆင့် ၁ စိတ်ကူးယဉ်မှုနှင့် အဖြူအမည်းခွဲခြား (Romanticization / Binary) ရွေးကောက်ပွဲကို ဒီမိုကရေစီ၏ အမြင့်ဆုံးပန်းတိုင်၊ “မှော်ဝင်နတ်ဆေးတော်ကြီး” အဖြစ် ရှုမြင်ခြင်း။ ထောင်ချောက်များ “ရွေးကောက်ပွဲရှိရင် ဒီမိုကရေစီ၊ မရှိရင် အာဏာရှင်” — ဒွိဝါဒ (binary thinking) ရွေးကောက်ပွဲကို ဘာသာရေးဆန်ဆန် ထုံးတမ်းစဉ်လာ (ritual) အဖြစ် အမွှမ်းတင်ခြင်း “မဲပုံးကို ရွေးမလ...
Post a Comment
Read more

အမျိုးသားစုစည်းညီညွတ်မှု စိန်ခေါ်ချက်များ

  ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ် ဖန်တီးခွင့်ဟူသည့် စိတ်ဓာတ်ရေးရာ တောင်းဆိုချက်မှသည် လက်တွေ့ကျသော အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားဆီသို့ ကူးပြောင်းသည့်အခါ "ခေတ်သစ် နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး" (Modern State Building) ဟူသည့် ပဟေဠိနှင့် ရင်ဆိုင်ကြရသည်။ နိုင်ငံတော်ဟူသည် အဘယ်နည်း။ ယင်းသည် သတ်မှတ် နယ်နိမိတ်အတွင်း အင်အားသုံးစွဲမှုကို လက်ဝါးကြီးအုပ်ထားသည့် အဖွဲ့အစည်း (Max Weber ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ) သက်သက်သာလော၊ သို့မဟုတ် လူထု၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှုကို အခြေခံသည့် ဝိညာဉ်ရေးရာ အဆောက်အအုံ တခုလောဟူသည်ကို ဆန်းစစ်ရန် လိုအပ်သည်။ ခေတ်သစ်နိုင်ငံ တခု တည်ဆောက်ရာတွင် အဆောက်အအုံများ၊ စစ်တပ်နှင့် ဥပဒေများ ရှိရုံဖြင့် ပြည့်စုံပြီလော၊ သို့မဟုတ် ယင်းနိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်သူများက "ဒါဟာ ငါတို့နိုင်ငံ" ဟု ခံစားရမည့် တရားဝင်မှု (Legitimacy) ကို မည်သို့ တည်ဆောက်မည်နည်းဟူသည့် မေးခွန်းမှာ အခြေခံအကျဆုံး ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ် မွန်တီဗီဒီယို ညီလာခံက ခေတ်သစ်နိုင်ငံ တခုတွင် တသမတ်တည်းသော လူထု၊ သတ်မှတ် နယ်နိမိတ်၊ အစိုးရနှင့် အခြားနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံနိုင်သည့် စွမ်းရည်ဟူသည့် အချက်လေးချက် ရှိရမည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဤ...
Post a Comment
Read more

ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေးနှင့် ကမ္ဘာ့အချုပ်အခြာအာဏာ ရေစီးကြောင်း

နိုင်ငံသားဖြစ်မှုဆိုသည့် ဥပဒေရေးရာ နှောင်ကြိုးကို နားလည်ပြီးသည့်နောက်၊ ယင်းထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသည့် လူထု၏ တောင်းဆိုချက် တခုမှာ "ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ် ဖန်တီးခွင့်" (Self-determination) ပင် ဖြစ်သည်။ လူထုဟူသည် အဘယ်နည်း၊ အဘယ်ကြောင့် လူထုသည် နိုင်ငံရေးတွင် အရေးကြီးသနည်းဟူသည့် မေးခွန်းများမှာ ယနေ့ခေတ် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး၏ ဗဟိုချက်မသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ ရှေးကာလက အုပ်ချုပ်သူတို့သည် ဘုရားသခင်ပေးသည့် အာဏာ သို့မဟုတ် မျိုးရိုးအမွေရသည့် အာဏာဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ယနေ့ခေတ်တွင် မည်သည့် နိုင်ငံရေးစနစ်ကမဆို "လူထု၏ အာဏာ" ဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်ဟုသာ ကြွေးကြော်နေကြသည်။ သို့ဆိုလျှင် ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ် ဖန်တီးခွင့်ဟူသည် လူထုအတွက် လက်တွေ့ကျသော အခွင့်အရေးလော သို့မဟုတ် အာဏာရှင်တို့ အသုံးချသည့် ဝေါဟာရသက်သက်သာလောဟူသည်ကို တွေးဆရန် လိုအပ်လာသည်။   ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ် ဖန်တီးခွင့်ကို ဆန်းစစ်ရာတွင် ပြင်ပရေးရာ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ရေး (External self-determination) နှင့် အတွင်းစည်းရေး ကိုယ့်ဘာသာ ဆုံးဖြတ်ခွင့် (Internal self-determination) ဟူ၍ ခွဲခြား ရှုမြင်နိုင်သည်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ဇာတ်ခုံတွင်မူ ဤဝေါဟာရကို ...
Post a Comment
Read more